European
Picture 
Book
Collection

De Europese Prentenboek Collectie (EPBC)

De European Picture Book Collection (EPBC) werd ondermeer mogelijk   dankzij   de steun van de Europese Commissie en werd   gerealiseerd door Europese collega's die actief zijn op het vlak van de kinderliteratuur en in de lerarenopleiding. DE EPBC is een initiatief van Dr Penni Cotton (Roehampton University, UK).

In 1996 werd het eerste EPBC symposium georganiseerd in Frankrijk in het Institut Universitaire Formation des Maîtres (IUFM) in Douai. Vertegenwoordigers van de 15 oorspronkelijke EU lidstaten gaven er een overzicht van de kinderliteratuur in hun land en legden ook de volgende criteria vast voor de selectie van elk EPBC boek:

• er zou een prentenboek uit elk land worden gekozen, dat een universeel thema uit de kinderwereld bevat
• waar mogelijk zou het binnen een specifieke culturele achtergrond passen
• het verhaal moet verteld worden vanuit het standpunt van een kind en moet eerder te maken hebben met ervaringen uit een kindertijd die de deelnemende landen gemeen hebben, eerder dan te focussen op de verschillen
• elk verhaal moet in de originele taal beschikbaar zijn op CD, dit om de kinderen inzicht te geven in de verschillene talen van de Europese Gemeenschap
• een bondige verantwoording van de keuze en een vertaling/ hervertelling van het verhaal in het Engels worden voorzien

In de loop van ongeveer één jaar werden heel wat prentenboeken bekeken en besproken. Aan de hand van concrete argumenten en criteria werd voor elk land een definitieve keuze gemaakt. Zo moest elk boek aan volgende eisen voldoen:

• het moet een goed visueel verhaal vertellen
• er moet een minimum aan tekst zijn, met bij voorkeur een aantal woorden gemeenschappelijk voor meer dan een taal
• het moet, zowel door kinderen als door volwassenen, beschouwd worden als een van de betere boeken uit het eigen land
• het moet op ruime schaal worden gebruikt in de basisscholen
• het bevat een universeel thema uit het kinderleven
• het reflecteert, indien mogelijk, de cultuur van het betrokken land.

De EPBC bevat nu 20 boeken:

• Telkens EEN uit Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Finland, Griekenland,   Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Portugal, Spanje, Zweden,  
• VIER uit de UK (Engeland, Schotland, Noord-Ierland en Wales)
• TWEE uit België : een in het Frans en een   in het Nederlands
• Ook nog EEN uit Zwitserland (niet aangesloten bij de Europese Gemeenschap, maar een land dat in grote mate bijdroeg tot de ontwikkeling van prentenboeken)

UK Piloot-fase

In de loop van 1997, werd de EPBC in zes scholen in de UK gebruikt in de hoogste klassen van de basisschool (10-11- jarigen. De leraars wilden de EPBC uittesten om hun kinderen iets over hun Europese buren bij te brengen. Enkelen van hen spraken meerdere Europese talen en hadden in verschillende Europese landen verbleven. Anderen wilden gewoon meet te weten komen over Europa.

Na deze UK piloot-fase kwamen de volgende bevindingen naar boven:

• alle leraars hadden het gevoel dat zijzelf heel wat hadden bijgeleerd over Europa en over prentenboeken
• ze waren verwonderd over het feit dat hun kinderen op school zo weinig wisten over Europa voor het project
• ze waren verbaasd over wat ze hadden bijgeleerd na het project  
• de kinderen waren gefascineerd door de boeken en de verschillende talen
• heel wat ouders van Europese origine werden bij het project betrokken. Op die manier werden ook ouders met een beperkte kennis van het Engels meer bij het schoolleven betrokken
• hoewel de boeken vooral bij 10 en 11-jarige kinderen werden gebruikt, vonden ook leraars van jongere kinderen de boeken erg waardevol
• alle leraars zagen de materialen als interessante ondersteuning voor het National Curriculum voor Engeland en Wales, en als   basismateriaal voor een jaarproject op de school.

Een meer gedetailleerde en formele analyse van andere EU piloot-projecten en artikels over de kinderliteratuur in de verschillende bij de EPBC betrokken landen vindt u in European Children's Literature I, II & III (Cotton, 1996; 1998; 2000).

Het project werd bekroond met de prijs voor

Innovative Reading Promotion in Europe (1997)

Van de Europese Commissie van de International Reading Association

Follow-Up

In 1998 ontmoetten EU collega's elkaar tijdens een tweede   symposium in Oostenrijk . Het werd georganiseerd in het   Study Centre for Peace and Conflict Resolution, Stadtschlaining, Burgenland, Naast de originele deelnemers waren ook experten op het vlak van de kinderliteratuur uit Bosnië-Herzegovina, Bulgarije, Kroatië, Tsjechië, Estland, Hongarije, Polen, Roemenië, Slovakije en Slovenië aanwezig. De eerste EPBC pilootprojecten werden besproken. Ook de wijze waarop geïllustreerde teksten de leesvaardigheid en de kennis van literaire vormen bij kinderen kunnen stimuleren, kwamen aan bod, evenals de nood aan uitwisseling van expertise over de grenzen heen.   Dr. Peter Schneck, van het   Federale Ministerie van Onderwijs en Cultuur, was van mening dat de organisatie van het   EPBC symposium in zijn land de positie van Oostenrijk binnen de Europese Gemeenschap zou versterken. Hij koos voor   Das Land der Ecken (Het land van de hoeken) vanwege het authentieke Europese karakter van dit Oostenrijkse prentenboek en omdat het een mogelijke harmonie binnen de verschillen tussen de landen als voorbeeld stelt.

Een Europese Dimensie in de basisschool

Het project werd gesubsidieerd door het Comeniusprogramma van de EG, met de bedoeling om materialen te ontwikkelen die een Europese dimensie in het basisonderwijs zouden implementeren. De EPBC kan worden gebruikt door leraars die in basisscholen werken met kinderen van 10 en 11 jaar oud. De prentenboeken bevatten een minimum aan tekst in de oorspronkelijke talen. Op een bijbehorende CD worden de verhalen in die talen voorgelezen.   .

Een Europese cursus voor lerarenopleiding

In 2001 kwam er bijkomende subsidie van de EU om een on-line Europese cursus voor lerarenopleiding (ESET) te ontwikkelen, die sinds 2004 voor iedereen toegankelijk is. De cursus is gebaseerd op de EPBC materialen en wil leraars en lerarenopleiders een structuur aanbieden, als ondersteuning om kinderen meer te leren over hun Europese buren via het lezen van de visuele vertellingen in de nauwkeurig gekozen prentenboeken. De cursus bevat drie onderdelen:

Linguïstische kennis: Vertrouwd worden met de EPBC en materialenen de nadruk leggen op taalkundige overeenkomsten en verschillen.

Literaire analyse: Een grondige studie van de gemeenschappelijke aspecten in de prentenboeken en het herkennen van cultureel specifieke aspecten.

Culturele bewustwording: In een combinatie van de twee vorige strategieën, worden de universele thema's uit de kindertijd die in de boeken aanwezig zijn nader bekeken. Activiteiten worden ontwikkeld die kinderen in staat stellen met elkaar verschillende aspecten van elkaars cultuur te verkennen (via email, chat, internet ...).