|
Rheswm dros ddewis y llyfr:
Stori am wneud ffrindiau a ffraeo â'ch ffrindiau yw hon thema
sy'n gyfarwydd i blant ledled Ewrop. Yn ogystal, pryd o fwyd sy'n boblogaidd
yn yr Iseldiroedd sy'n dod â'r ffrindiau yn ôl at ei gilydd.
Crynodeb:
Stori dau ddraenog sydd wedi bod yn byw gyda'i gilydd ers amser
maith yw hon. Maen nhw'n goddef y naill a'r llall yn torri gwynt
neu'n pigo'i drwyn, gan eu bod nhw'n caru ei gilydd. Un diwrnod, mae arferion
y naill a'r llall yn eu gwneud mor flin nes eu bod yn penderfynu gwahanu.
Mae hyn yn golygu eu bod yn rhaid iddyn nhw rannu eu holl bethau,
a dydyn nhw ddim yn gwneud hynny mewn ffordd ddoeth iawn. Er enghraifft,
mae Kees yn cymryd y gwely a Keetje'n cael y fatres! Pryd bynnag y maen
nhw'n pasio'i gilydd, maen nhw'n edrych draw ond, un diwrnod, maen nhw'n
cwrdd â'i gilydd pan mae'r naill a'r llall yn cario hanner eu hoff
bryd: sglodion a saws afalau (un o hoff brydau plant yn yr Iseldiroedd).
Mae hyn yn gwneud iddyn nhw sylweddoli bod angen y naill a'r llall arnynt
ac maen nhw'n penderfynu cymodi.
Cyfieithiad:
Kees en Keetje Kenden elkaar al zolang, net zo lang
als ze zichzelf kenden.
Roedd Kees a Keetje yn nabod ei gilydd ers amser hir bron cymaint
o amser ag yr oedden nhw'n eu nabod eu hunain.
Kees and Keetje had known each other for ages, almost as long as they
had known themselves.
Dechrau
1. Ze woonden in een poppenhuis zonder dak. Dat vonden
ze niet erg.
Roedd en nhw'n byw mewn ty dol heb do. Doedd dim ots ganddyn
nhw.
They lived in a dolls' house that didn't have a roof. They didn't
mind that.
Als het regende, sliepen ze in de keukenkastjes.
Pan o edd hi'n bwrw, roedden nhw'n cysgu mewn cypyrddau yn y
gegin.
When it rained, they slept in the kitchen cupboards.
Ze hielden zoveel van elkaar, dat ze samen de afwas deden.
Roed den nhw'n caru ei gilydd gymaint nes eu bod yn golchi'r
llestri gyda'i gilydd.
They loved each other so much, that they did the washing-up together.
2. Op een keer merkte Keetje dat Kees smakte en slurpte.
Un diwrnod, sylwodd Keetje fod Kees yn clecian ei wefusau ac
yn slochian ei ddiod.
One day Keetje noticed that Kees was smacking his lips and slurping.
Zachtjes, maar ze hoorde het wel. En af en toe liet Kees
een winje. Dan zei hij: pardon.
Yn dawel, ond roedd hi'n gallu ei glywed er hynny. A bob yn awr
ac yn y man roedd yn taro rhech ac yn dweud: Esgusodwch fi.
Quietly, but she could hear it just the same. And now and again he
farted. Then he said: pardon .
Kees zag dat Keetje soms in haar neus peuterde.
Weithiau, roedd Kees yn sylwi ar Keetje yn pigo'i thrwyn.
Kees sometimes noticed Keetje picking her nose.
Ze zeiden er niets van, want ze hielden van elkaar.
Doedden nhw ddim yn sôn am y peth gan eu bod nhw'n caru
ei gilydd.
They didn't mention it because they loved each other.
3. Het leek wel of Kees iedere dag een beetje harder smakte en
slurpte.
Roedd Keetje fel pe bai'n clecian ei wefusau ac yn slochian ei
ddiod yn uwch bob dydd.
Keetje seemed to be smacking his lips and slurping more loudly each
day.
Op een keer liepen Kees en Keetje te kuieren. Kees liet een
harde wind. En hij zei niet: pardon.
Un diwrnod, aeth Kees a Keetje am dro. Tarodd Kees glamp o rech.
A ddywedodd e ddim: Esgusodwch fi.
One day, Kees and Keetje were having a stroll. Kees let out a big
fart. And did not say: pardon.
Keetje werd zo boos, dat ze zich als een bal oprolde.
Roedd Keetje mor grac nes iddi ei gwneud ei hunan yn bêl.
Keetje was so cross that she curled up into a ball.
Wat ben jij prikkelbaar! zei Kees. Dat ben je zelf, zei Keetje.
Rwyt ti'n bigog iawn, meddai Kees. Tithau hefyd, meddai Keetje.
You're being very prickly, said Kees. So are you, said Keetje.
4. Ik ben helemaal niet prikkelbaar! riep Kees boos, terwijl hij zich
ook oprolde.
Dydw i ddim yn bigog o gwbl! protestiodd Kees gan wneud ei hunan
yn bêl hefyd.
I'm not prickly at all! Kees cried crossly, curling up into a ball
too.
Na een poosje keek Kees voorzichtig op. Op hetzelfde moment
stak Keetje haar hoofd uit de bal.
Ymhen tipyn, pipodd Kees allan. Yn union yr un pryd, pipodd Keetje
allan hefyd.
After a time, Kees looked out cautiously. Keetje stuck her head out
of the ball at the same moment
Hierom moesten ze zo lachen, dat ze over de grond rolden van plezier.
Dyma nhw'n rholio drosodd a throsodd gan eu bod yn mwynhau gwneud
hynny gymaint.
They rolled over and over on the ground because it gave them so much
pleasure.
5. Ze liepen gearmd naar huis. Keetje bakte een taart en Kees las een
moppenboekje voor.
Fe gerddon nhw adref fraich ym mraich. Gwnaeth Keetje
gacen ac fe ddarllenodd Kees jôcs yn uchel o lyfr jôcs.
They walked home arm in arm. Keetje baked a cake and Kees read jokes
aloud from a joke book.
Wat is het toppunt van lievigheid? Keetje vond het een moeilijke
mop.
Beth yw'r peth gorau am fywyd? Roedd Keetje yn meddwl bod honno'n
un anodd.
What is the best thing about living? Keetje thought that was a difficult
one.
Dat zijn wij! zei Kees, terwijl hij zijn buik vasthield van
het lachen.
Ni! meddai Kees, gan ddal ei fola'n dynn gan ei fod yn chwerthin
cymaint.
We are! Kees said, holding on tightly to his tummy because he was
laughing so much.
Dat is een goeie, zeg! zei Keetje.
O, dyna jôc dda! meddai Keetje.
My that's good! said Keetje.
6. 's Avonds in bed kregen ze weer ruzie. Jij hebt het hele bed, zei Keetje.
Yn y gwely y noson honno, fe gawson nhw ddadl arall. Rwyt
ti'n mynd â'r lle i gyd , meddai Keetje.
In bed that night they had another argument. You're taking up the
whole bed, said Keetje.
Nietes, zei Kees. Welles, zei Keetje. Na een heleboel nietesen
en wellesen werd Keetje zo boos,
Nac ydw ddim, meddai Kees. Wyt, mi wyt ti meddai . Ar ôl
llawer o 'nac ydw ddim' ac 'wyt mi wyt ti, roedd Keetje mor grac
I'm not, said Kees. You are said Keetje. After a lot of 'not's
and 'are's, Keetje was so cross
dat ze in een keukenkastje ging slapen.
nes iddi fynd i gysgu yng nghwpwrdd y gegin.
that she went to sleep in the kitchen cupboard.
7. Ze hadden slecht geslapen. De pinnigheden waren niet van de
lucht.
Wnaethon nhw ddim cysgu'n dda. Drannoeth, doedd yr aer
yn dal ddim wedi clirio.
They slept badly. The air still had not cleared the next day.
Ze draaiden hun stoelen om en aten mokkend hun ontbijt.
Fe droeon nhw'u cadeiriau i wynebu'r ffordd arall a phwdu wrth
fwyta'u brecwast.
They turned their chairs round and eat their breakfast in a sulk.
8. Hou op met dat gesmak, gilde Keetje plotseling.
Paid â chlecian dy wefusau! sgrechiodd Keetje yn sydyn.
Stop that smacking noise! Keetje suddenly screeched.
Je eigen schuld, jij wou toch zo graag in dit huis wonen.
Dy fai di yw e. Ti oedd eisiau byw yn y ty ma.
It's all your fault, it was you who wanted to live in this house so
much.
't Is zo gehorig als wat, zei Kees.
Rwyt ti'n gallu clywed popeth sy'n digwydd yma, meddai Kees.
You can hear everything that goes on in it, said Kees.
Ze zeiden zoveel lelijke dingen tegn elkaar, dat ze niet
langer bij elkaar,
Fe ddywedon nhw gymaint o bethau cas wrth ei gilydd,
They said so many nasty things to each other,
dat ze niet langer bij elkaar wilden wonen.
fel nad oedden nhw eisiau byw gyda'i gilydd ddim mwy.
that they no longer wanted to live together.
Ze verdeelden de spullen op een eigenaardige manier.
Fe rannon nhw'u pethau mewn ffordd ryfedd iawn.
They divided their things in a very peculiar way.
9. Ze wilden geen van beiden in het poppenhuis blijven wonen.
Doedd y naill na'r llall eisiau dal i fyw yn y ty dol.
Neither wanted to go on living in the dolls' house.
Kees zocht een plekje tussen de goudsbloemen.
Cafodd Kees le ynghanol y blodau haul.
Kees found a place amongst the sunflowers.
Gelukkig had hij zijn eigen stoel en zijn eigen boek.
Trwy lwc, roedd ganddo fe gadair a llyfr iddo fe'i hunan.
Luckily he had his own chair and his own book.
Hij zat de eerste avond rustig bij te komen van de ruzie.
Y noson gyntaf, fe eisteddodd yn dawel yn dod dros y ddadl.
The first evening he sat quietly, recovering from the argument.
Nu kan ik eindelijk eens rustig mijn boek lezen zonder dat
gekwebbel van Keetje er tussendoor,
O'r diwedd, fe alla i ddarllen fy llyfr mewn heddwch heb i Keetje
dorri ar draws â'i pharablu,
At last I can read my book in peace without Keetje always interrupting
with her chatter,
dacht hij.
meddyliodd.
he thought.
10. Keetje had een plekje gevonden in de groentetuin.
Cafodd Kees le yn yr ardd lysiau.
Kees had found a place in the vegetable garden.
Nu kan ik eindelijk eens rustig tegen mezelf praten zondor
dat gemopper van Kees er tussendoor,
O'r diwedd, fe alla i siarad â mi fy hunan mewn heddwch heb i Kees
dorri ar draws trwy'r amser â'i jôcs,
At last I can talk to myself in peace without Kees interrupting
all the time with his jokes,
zei ze hardop
meddai'n uchel .
she said aloud.
Canol
11. Kees maakte lange, rustige wandelingen.
Byddai Kees yn mynd am dro hir, tawel.
Kees went for long quiet walks.
12. Keetje ook.
A Keetje, hefyd.
Keetje, too.
Ze was zo blij, dat ze nu de parapluie helemaal voor zichzelf
had, dat ze hem altijd meenam.
Roedd hi mor falch o gael yr ymbarél iddi ei hunan, fel
ei bod yn mynd ag ef gyda hi bob amser.
She was so happy to have the umbrella all to herself, now that she
always took it with her.
13. Soms kwamen Kees en Keetje elkaar tegen.
Wei thiau byddai Kees a Keetje yn dod ar draws ei gilydd.
Sometimes Kees and Keetje ran into each other.
Dan keken ze heel erg de andere kant op.
Bryd hynny, byddai'r ddau'n edrych draw.
Then they firmly looked the other way.
14. Het slapen ging slecht.
Doedden nhw ddim yn cysgu'n dda.
They didn't sleep well.
Kees had wel de hele matras, mar hij kon de deken niet instoppen.
Er bod y matres cyfan gan Kees, doedd e ddim yn gallu gwthio'r
blanced i mewn dan yr ochrau.
Although Kees had the whole mattress, he couldn't tuck the blanket
in.
15. Keetje had het hele bed, maar ze zakte nogal eens door de planken.
Er bod y gwely cyfan gan Keetje, roedd yn syrthio trwy'r gwaelod
trwy'r amser.
Keetje had the whole bed but she kept falling through the bottom.
16. Ze woonden nu meer dan een week apart.
Erbyn hyn, roedden nhw'n byw ar wahân ers dros wythnos.
By now they had been living apart for more than a week.
Keetje begon het vervelend te vinden, dat ze nooit antwoord
krreg.
Roedd Keetje yn dechrau hiraethu am gael ateb i'w chwestiynau
weithiau.
Keetje began to wish that she could sometimes get an answer.
17.Kees had eerst van de rust genoten, maar nu lag hij steeds vaker te
piekeren.
Ar y dechrau, roedd Kees yn mwynhau'r llonydd ond roedd yn dechrau
mynd yn fwyfwy anniddig.
At first Kees enjoyed his peace but now he was beginning to fret more
and more.
Hij bedacht wel eens een nieuwe mop, maar in je eentje lijkt
een nieuwe mop op een oude.
Weithiau, roedd yn meddwl am jôc newydd ond, pan fyddwch
chi ar eich pen eich hunan, does dim gwahaniaeth rhwng jôc newydd
a hen un.
Sometimes he thought up a new joke but when you're on your own a new
joke is just like an old one
18. Toen Keetje vond dat het wasdag was, Spangde ze zelf een
waslijn.
Pan benderfynodd Keetje ei bod yn ddiwrnod golchi, fe gododd lein ddillad
ar ei phen ei hunan bach.
When Keetje decided it was washing-day, she put up a washing-line
all by herself.
De waslijn zag er niet stevig uit.
Doedd hi ddim yn edrych yn gryf iawn.
It didn't look very strong.
Daar is Kees toch handiger in, zei ze tegen zichzelf.
Mae Kees yn well na mi am wneud hyn, meddai wrthi ei hunan.
Kees is better at this than I am, she said to herself.
19. Kees zocht een oude vriend op, maar die was niet thuis.
Aeth Kees i weld hen ffrind ond doedd e ddim gartref.
Kees went to call on an old friend but he wasn't at home.
.Hij bleef een poosje wacheten, de vriend kwam niet.
Arhosodd am dipyn ond ddaeth y ffrind ddim.
He waited for a bit but his friend didn't come.
20. Hij ging wat spelevaren.
Aeth allan mewn cwch am ychydig.
He went boating for while
Hij werd moe van het roeien en er was niemand tegen
wie hij kon zeggen: Nu jij eens een keer.
Roedd rhwyfo'n ei flino ond doedd ganddo neb i ddweud wrthyn
nhw: Dy dro di nawr.
The rowing made him tired and he couldn't tell anybody: Now it's your
turn.
Diwedd
21.Keetje zocht Juffrouw Slenter op om een beetje te praten.
Aeth Keetje i weld ei ffrind Juffrouw Slenter am sgwrs.
Keetje visited her freind Juffrouw Slenter for a bit of a chat.
Juffrouw Slenter gaf op alles antwoord. Dat vond Keetje
ook verveland .
Roedd gan Jeffrouw Slenter ateb i bopeth. Roedd hynny'n mynd o dan groen
Keetje.
Jeffrouw Slenter gave an answer to everything. That irritated Kees.
Zoals Kees het deed, half luisteren en halve antwoorden,
dat was prettig.
Roedd yn well ganddi hi pan oedd Kees yn hanner gwrando a hanner ateb.
What Kees did, half listening and half answering, was better.
Dan raakte ze ook niet zo gauw in der war.
Doedd hynny ddim mor ddryslyd.
Then she didn't get so confused.
22. Op een dag kwamen Kees en Keetje elkaar tegen.
Un diwrnod, daeth Kees a Keetje wyneb yn wyneb.
One day Kees and Keetje met each other.
Kees droeg een zak patat en Keetje een pot appelmoes.
Roedd Kees yn cario pecyn o sglodion ac roedd gan Keetje botyn
o saws afalau.
Kees was carrying a bag of chips and Keetje a pot of apple sauce.
Keetje dacht: met patat, dat zou lekker zijn.
Meddyliodd Keetje: byddai'r sglodion 'na'n dda gyda hwn.
Keetje thought: those chips would go well with this.
Kees dacht: met appelmoes, dat zou lekker zijn.
Meddyliodd Kees: byddai'r saws afalau 'na'n dda gyda'r rhain.
Kees thought: the apple sauce would go well with this.
23. Keetje draaide zich om. Wat rook die patat lekker.
Trodd Keetje ar ei sodlau. Roedd arogl da iawn ar y sglodion.
Keetje turned round. The chips smelt so delicious.
Kees draaide zich ook om. Die applemoes kan ze nooit alleen
op, dacht hij.
Trodd Keetje ar ei sodlau hefyd. Bydd y potyn saws afalau 'na'n
ormod iddi hi ar ei phen ei hunan, meddyliodd.
Keetje turned round too. She'll never get through that jar of apple
sauce on her own, he thought.
24. Ze keken elkaar aan en vergaten de patat en de appelmoes.
Edr ychodd y naill ar y llall ac anghofio am y sglodion a'r saws
afalau.
They looked at each other and forgot about the chips and the apple
sauce.
25.Wat heeft ze toch een lief gezicht, dacht Kees. En Keetje dacht net
zoiets.
On'd ydi hi'n bert?, meddyliodd Kees. Roedd Keetje yn meddwl
yr un peth am Kees.
What a lovely face she has, thought Kees. Keetje thought the same
thing.
26. Ze gaven mekaar een dikke kus.
Rhoddon nhw glamp o gusan i'w gilydd.
They gave each other a big kiss.
27.En samen gingen ze naar huis, net zoals vroeger.
Ac fe aethon nhw adref gyda'i gilydd fel o'r blaen.
And they went home together just as before.
28.Ze deden de kap weer op de lamp, het deksel op de pan,
het kopje op de schotel,
Fe roddon nhw'r gorchudd yn ôl ar y lamp, y caead ar y
sosban, y cwpan ar y soser,
They put the shade back on the lamp, the lid back on the pan, the
cup back on the saucer,
de stoffer op het blik, de schaakstukken op het dambord.
y brwsh yn ôl yn y rhaw fach, y darnau gwyddbwyll yn ôl
ar y bwrdd draffts.
the brush back in the dustpan, the chessmen back on the draughts board.
29.Ze vonden dat ze een feestje moesten maken. Keetje bakte een hele lekkere
pruimentaart.
Fe wnaethon nhw feddwl am ddathlu. Gwnaeth Keetje gacen
eirin flasus.
They wondered about having a celebration. Keetje baked a scrumptious
plum cake.
30. Kees wist nog een mop. Wat is het toppunt van lievigheid?
Roedd gan Kees jôc arall. Beth yw'r peth gorau am
fywyd?
Kees knew another joke. What is the best thing about living?
Ik geloof dat ik die al ken, zei Keetje.
Rwy'n credu mod i'n gwybod honna'n barod, meddai Keetje.
I think I already know that one, said Keetje
(working translation for educational purposes only)
Gweithgareddau i'w gwneud yn yr ysgol
:
1. Dysgu am naratif. Rhannwch grwp o 6 yn dri phâr:
A,B,C. Rhowch blant y mae'r Gymraeg yn ail iaith iddynt
mewn pâr gyda Chymry iaith gyntaf.
Gan ddefnyddio byrddau stori wedi'u llungopïo o Kees a Keetje
: Mae pâr A yn trafod beth sy'n digwydd ym
mhob llun yn y Dechrau'; Mae pâr B yn trafod beth
sy'n digwydd ym mhob llun yn y 'canol'; a phâr C
yn trafod beth sy'n digwydd ym mhob llun yn y 'diwedd'.
Wedyn, mae pob pâr A yn ymuno â phâr
A arall ; pob pâr B
yn ymuno â phâr B arall ; pob
pâr C yn ymuno â phâr C arall.
Yn y grwpiau newydd, maen nhw'n trafod syniadau am bob rhan o'r
stori. A oes rhywbeth yn wahanol rhyngddynt? A oes angen newid
rhywbeth?
Yn ôl yn y grwpiau gwreiddiol o chwech, trafodwch y posibiliadau
ar gyfer stori grwp: gyda phâr A yn ysgrifennu'r
dechrau, pâr B yn ysgrifennu'r canol a phâr
C yn ysgrifennu'r diwedd. Soniwch am ffyrdd o gysylltu'r
tair rhan.
Rhannwch y plant yn barau eto ac ysgrifennu brawddeg (neu fwy) yn dweud
beth sy'n digwydd ym mhob llun. Ysgrifennwch fel pe bai'r stori'n
ymddangos gyda'r lluniau.
Yn y grwpiau gwreiddiol, darllenwch y stori gyfan o'r dechrau i'r diwedd.
Ydi hi'n gwneud synnwyr? A yw'r tair rhan yn cysylltu â'i gilydd
yn iawn? A oes angen newidiadau?
Ymunwch â grwp arall o chwech a darllenwch eich stori chi iddyn
nhw a gwrando ar eu stori nhw. Ceisiwch ddweud o leiaf un peth
cadarnhaol am bob stori a gwneud un awgrym ynglyn â sut y gellid
ei gwella.
Ar ôl hynny, bydd y stori'n barod i gael ei chyhoeddi.
Ar y diwedd, ystyriwch faint o amser a dreuliwyd yn siarad a gwrando,
faint o amser yn darllen , a faint o amser
yn ysgrifennu.
2. Dysgu am wybodaeth ieithyddol tebygrwydd rhwng ieithoedd:
Defnyddiwch y lluniau a'ch gwybodaeth o'r stori i geisio dyfalu ystyr
y frawddeg Iseldireg hon. Defnyddiwch y Saesneg i'ch helpu: "
Ze gaven mekaar een dikke kus " (Rhoddon nhw glamp o gusan
i'w gilydd) t.26.
Meddyliwch sut y gellir dyfalu geiriau.
3. Dysgu am wybodaeth ieithyddol Adeiladwaith iaith
Cyfeiriwch at y Cyfieithiad o dudalen 28
Cymharu Ieithoedd:
Geiriau a ddysgwyd eisoes: ze = rhagenw; yr un peth â'r
Saesneg: lamp, pan = geiriau sy'n debyg yn y Gymraeg a'r Saesneg:
bord = enw; geiriau sy'n cael eu hailadrodd: op
- yn/ar = arddodiaid; het/de y/yr
= y fannod
Adeiladwaith brawddegau:
Trafodwch pam nad yw llinellau 2 5 yn dechrau â phrif lythyren
Trafodwch y drefn 'goddrych berf gwrthrych - adferf' yn y cymalau
hyn
Cymharwch, frawddeg wrth frawddeg, yr Iseldireg a'r cyfieithiad Saesneg
Gwrandwch ar y tâp, darllen yr Iseldireg a dilyn y lluniau
Beth sy'n wahanol rhwng darllen y testun a gwrando ar y tâp.
Pethau i'w
hystyried :
Meddyliwch:
am y tebygrwydd rhwng yr Iseldireg a'r Saesneg.
A allai fod yn haws i blant sy'n siarad Saesneg ddysgu Iseldireg na Ffrangeg
neu Almaeneg?
Yn eich barn chi, pam nad oes llawer o ysgolion Prydain yn dysgu Iseldireg?
A wyddoch chi am lyfrau lluniau o'ch gwlad chi sy'n adlewyrchu agweddau
arbennig ar eich diwylliant/iaith ? (Fel y sglodion a'r saws afalau
yn Kees en Keetje)
Sylwer Ceir rhagor o weithgareddau'n ymwneud â
llenyddiaeth ac iaith yn Picture Books sans Frontières
sydd ar gael gan
tb@trentham-books.co.uk neu www.amazon.co.uk
|
